سايت سايبر ژورناليسم دات نت 10 نكته از تحولات مهم رسانههاي آنلاين در سال 2005 را منتشر كرده است. اين 10 نكته نشان ميدهد تا چه اندازه سرعت تحولات در حوزه رسانههاي آنلاين بالاست. در صورتي كه رسانههاي آنلاين ايراني به اين تحولات بي اعتنا باشند نميتوانند خود را رسانههاي پيشرو بنامند. متاسفانه برخي از كارشناسان رسانه و مديران رسانهها تصور ميكنند، تنها با انتقال متن (text) به وب ميتوانند رسانه خود را رسانهاي مدرن بنامند و روزنامهها را رسانهاي سنتي خطاب كنند.
نقشه گوگل راهي تازه براي انتقال اطلاعات
هم اكنون روزنامههاي آمريكايي استفاده فراواني از نقشه گوگل براي نشان دادن مكانها ميكنند به طور مثال روزنامه تايمز هرالد ريكورد با استفاده از نقشه گوگل به مردم مكانهايي كه ممكن است با زدن چادر در معرض خطر توفان قرار بگيرند را نشان داده است. يا به طور مثال سايت نيوز آبزرور پمپ بنزينهاي ارزان را روي نقشه به مردم نشان ميدهد يا برخي از روزنامههايآمريكايي در شهرهاي بزرگ اطلاعات ترافيكي روي نقشه گوگل ميدهند و به مردم كمك ميكنند تا از راههاي خلوت و كم بار به لحاظ ترافيكي استفاده كنند. نقشههاي گوگل همچنين براي خبرهاي حوادثي نيز كاربرد دارد. به طور مثال نقشه ميتواند محل جنايت را نشان دهد.
2- انتشار تصاوير ويدئويي و ديجيتالي در رسانهها
دريالرزه سونامي اولين حادثه اي بود كه از تصاوير دوربينهاي هندي كم و تلفنهاي همراه دوربين دار در سايتها و شبكههاي تلويزيوني استفاده خبري شد. يكي از به يادماندني ترين تصاوير اين حادثه دهشت بار، صحنههايي بود كه يك توريست آلماني از ايوان هتل محل اقامتش، فيلمبرداري كرده بود. تصاوير او كه بارها از تلويزيونها و شبكههاي خبري جهان پخش شد، نشان داد كه چگونه موجهاي بلند بيست متري ساحل را هم كوبيدند و درخت و اتومبيل را مثل پر كاهي به هوا بلند كردند.
3- قدرت نمايي روزنامه نگاري آنلاين مقابل روزنامهها
هنگامي كه رسانههاي تصويري و روزنامهها با كمبود خبرنگار و تجهيزات براي ارتباط با آسيب ديدگان طوفان و سيل در ايالات ميسيسيپي و لوئيزيانيا روبرو شدند، وبلاگ نويسان باز هم به منبع اول اطلاع رساني تبديل شدند. هنگامي كه سهمگين ترين توفان آمريكا، سواحل و شهرهاي جنوبي اين كشور را يكي از پس از ديگري پشت سر ميگذاشت، وبلاگها با به تصوير كشيدن عكسها و ارائه گزارشاتي هر چند دلخراش، موضوع را به اينترنت كشاندند. شبكههاي تلويزيوني از جمله CBS نيز كه به خاطر نزديك شدن توفان دفاتر خود را تعطيل كردند به وبلاگ روي آوردند و اخبار و گزارشات لحظه به لحظه خود را از وبلاگها به روي آنتن مي فرستادند. بسياري از بلاگرها براي به روز رساني وبلاگهاي خود از رايانههاي جيبي Black Berry استفاده كردند و هنگامي كه برق قطع شده بود و قطع كابلهاي تلفني خطوط اينترنتي پرسرعت را از كار انداخته بود، اينترنت بي سيم wi-fi ياريگر خبرنگاران براي ارسال خبرها بود.
4- فهرستهاي آنلاين از قربانيان سونامي و كاترينا
روزنامه سن آنتونيو چاپ شهر نيواورلئان در نسخه آنلاين خود قسمتي را براي بلاگرها ايجاد كرده بود تا آنها درباره اقوام و خانواده شان بنويسند و اينكه آيا كسي از خانواده آنها فوت كرده يا خير؟ اينكه در كدام منطقه هستند و به چه كمكهايي نياز دارند. در حادثه سونامي نيز سايتهاي خبري به انتشار تعدادكشته شدگان، اسامي و مشخصات آنها مبادرت كردند. اين اقدامات باعث شد تا خانوادههاي گردشگران خارجي از آخرين وضعيت اعضاي خانواده خود در سونامي مطلع شوند.
5- ابداع روزنامه نگاري شهروندي
تصاوير شخصي كه صاحبان تلفنهاي همراه دوربين دار از صحنههاي انفجار در لندن گرفتند به يك منبع مستقل خبري تبديل شد. بدين ترتيب در حادثه متروي لندن شهروندان به روزنامه نگاران و خبرنگاراني مورد اعتماد تبديل شدند. اين تصاوير كه توسط تلفن همراه مسافران در حال فرار، فيلمبرداري شده بود، به عنوان گزارش مستند خبري، مورد استفاده گرفت. اگرچه كيفيت و وضوح اين تصاوير همانند دوربينهاي حرفهاي نبود اما به خوبي گوياي ترس و وحشت مردم بود. در اين تصاوير مردم به اين سو و آن سو ميرفتند و برخي جنازهاي در دست داشتند. اين تصاوير اولين بار در شبكه اسكاي نيوز انگليس پخش شد و بلافاصله در شبكههاي ديگر اروپا و آمريكا مورد استفاده قرار گرفت. علاوه بر اين سايتهاي خبري اينترنتي در انگليس از تصاوير و عكسهاي مردم استفاده كردند. تايمز، اسكاي نيوز، بي بي سي، اولين تصاوير حادثه را بر روي وب سايت خود قرار دادند. دقايقي پس از حادثه عكسهاي آماتوري تلفنهاي همراه در روزنامه سايبر آمريكا مورد استفاده قرار گرفت. نيويورك تايمز، واشينگتن پست، شيكاگو تريبون و خبرگزاري آسوشيتدپرس اين عكسها را از روي سايتهاي خبري و سايت فيلكر كپي كردند.
6- تثبيت استفاده از RSS براي سايتهاي خبري
اگر فرصت وقت تلف كردن در ميان سايتهاي گوناگون نداريد و ميخواهيد خيلي سريع از محتواي سايتهاي مورد علاقهتان با خبر شويد، اگر مي خواهيد سايتهاي گوناگون را ببينيد و بهترينها را انتخاب كنيد، يك عقيده قديمي ميگويد زماني اين مشكل حل مي شود كه جهان تارعنكبوتي دات كام پايان يابد. اما گروهي از توسعه دهندگان سايتهاي اينترنتي معتقدند كه راه حل اين كار استفاده از سيستمي است كه از سال 1990 پايه گذاري شد. RSS كه مخفف كلمه انگليسي<> Rich Site Summary است اگرچه با مخفف كلمه انگليسي <> Really Simple Syndication نيز شناخته ميشود، نوعي از اسناد XML است كه براي استفاده از عنوانهاي خبرهاي جديد يا تيترهاي يك سايت طراحي شده است. هم اكنون بيشتر سايتهاي خبري اين امكان را در اختيار خوانندگان خود قرار دادهاند. <ديو وينر> مخترع آراساس اكنون به دنبال سه كلمه ديگر است تا آن را جانشين سه كلمه فعلي RSS كند. وبگردي اتوماتيك(.) automated web surfing
7- جهش پادكست
پس از راهاندازي وبلاگ، اكنون نوبت پادكست و اخيرا نوبت وادكست رسيده است. اين دو نوع جديدي از وبلاگ نويسي هستند كه با اتكا به صدا و فيلم تهيه ميشوند. انتشار آنها در فضاي وب موج جديدي را به راه انداخته است. اگر تا ديروز هر كسي فكر ميكرد كه با راهاندازي يك وبلاگ ميتواند، سايه به سايه نيويورك تايمز و آساهي حركت كند، اكنون هر كسي ميتواند مدعي داشتن يك ايستگاه راديو و تلويزيوني شخصي شود. آرزويي كه شايد تا 10 سال پيش هم مثل يك رويا شيرين بود اما اكنون به حقيقت تبديل شده است. حالا حتي ديگر سياستمداران را از آن گريزي نيست. چنانكه آنجلا مركل صدراعظم آلمان وادكست(وبلاگ تصويري) راه انداخت تا بي واسطه و مستقيم با جوانان و مردم آلمان ارتباط برقرار كند.
8- رسميت يافتن روزنامه نگاري آنلاين توسط پوليتزر
هم اكنون گزارشهاي منتشر شده در روزنامههاي آنلاين هم مشمول داوري در جايزه پوليتزر ميشوند. پوليتزر معتبرترين جايزه ويژه روزنامه نگاران آمريكايي است كه به صورت سالانه به برترين روزنامه نگاران آمريكايي اهدا مي شود. روزنامه نگاران آنلاين مي توانند در 14 رشته جايزه پوليتزر در كنار روزنامه نگاران سنتي به رقابت بپردازند اما نوشتههاي آنلاين فقط به شرطي كه در يكي از روزنامههاي آنلاين منتشر شده باشد مورد بررسي قرار مي گيرد بنابراين نوشته منتشر شده در سايتها و وبلاگ مشمول داوري جايزه پوليتزر نمي شود.
9- اعتماد به ويكي پديا از بين رفت
چندي پيش <جان سايگنتهالر> سياستمدار آمريكايي با ارسال مطلبي به روزنامه يو اس اي تودي، ويكي پديا را به خاطر اشتباهات و مطالب غيرواقعي كه در بيوگرافي منتشر شده از او بر روي اين سايت قرار گرفته بود، مورد انتقاد قرار داد. اين بيوگرافي مطلبي طنزآميز بود ولي مدت چهار ماه روي اين سايت باقي مانده بود تا سرانجام مورد توجه ويرايشگران ويكي پديا قرار گرفت و از روي سايت برداشته شد. نظير اين مسائل فراوان پيش آمده است. به نظر ميرسد شيوه ويرايش آزاد دردسرهاي خاص خود را دارد. به همين دليل مسوولان دانشنامه اينترنتي ويكي پديا براي جلوگيري از مخدوش شدن اعتبار اين دانشنامه مشغول طراحي سيستم تازه اي براي كنترل متون مورد ويرايش هستند. سايت انگليسي ويكي پديا هم اكنون حاوي بيش از يك ميليون و سيصد هزار مقاله است.
10- افزايش اديت عكس و خطر تصاوير فريبنده
احتمالا بسياري از شما ايميلي از تصاوير سونامي دريافت كرديد كه در آن يك عبادتگاه مذهبي سالم بود و هر آنچه در اطراف آن عبادتگاه بود ويران شده بود. هر كسي از اين عكس برداشتي ميكرد و جل الخالق ميگفت كه چطور سونامي در پهنه يك مساحت وسيع همه چيز را ويران كرده و فقط آن عبادتگاه سالم مانده است. بيشتر اين تصوير به يك معجزه شباهت داشت اما واقعيت اين است كه كل آن ماجرا دروغ بود. اين فتوشاپ است كه برخي عكسها را تا حد يك معجزه ارتقا ميدهد.
منبع: www.journalist.ir